فصل نهم سلجوقيان ( 429 - 590 ه . ق . ) ( 1034 - 1193 م . ) سلسله سلجوقى را مىتوان مهمترين دولتى دانست كه به دست تركان تأسيس شد ، زيرا در طول زمامدارى سلاطين اين سلسله تحول بزرگى در فرهنگ و تمدن اسلام ، بويژه در ايران به وجود آمد . سلجوقيان طايفه‌اى از تركمانان غزند كه به پنچ شعبه بزرگ تقسيم شده بودند : 1 - سلاجقه بزرگ 2 - سلاجقه عراق 3 - سلاجقه روم 4 - سلاجقه كرمان 5 - سلاجقه شام سلاطين سلجوقى از سال 429 هجرى تا 590 هجرى در نواحى خراسان و قسمتى از بلاد شام و روم حكومت كرده‌اند . مؤسس واقعى اين سلسله را بايد سلاجقه بزرگ دانست . سلجوقيان منسوبند به سلجوق ابن دقاق كه فرزندانش مؤسس سلسله سلجوقيان شده‌اند . تركان سلجوقى در اواخر حكومت سامانيان ، به دليل تنگى جا از رود جيحون گذشتند و وارد ماوراء النهر شدند . مقارن سلطنت محمود غزنوى ، فرزندان سلجوق ابن دقاق در آن نواحى ، قدرت و نفوذ زيادى به هم زده بودند . هنگام لشكركشى سلطان محمود به خراسان و ماوراء النهر ، او از قدرت سلجوقيان متوحش شد و يكى از رؤساى